Kiểm tra tuyến tiền liệt

Tôi thường đến bác sĩ đến kiểm tra tuyến tiền liệt một năm một lần. Nhưng gần đây tôi có đọc được rằng những cuộc kiểm tra như vậy thì không cần thiết. Vậy có hướng dẫn nào tôi nên nghe theo? Tôi có được biết rằng có.

Trái ngược với những gì tất cả những gì chúng ta được nghe, khoa học hiếm khi đưa ra những câu trả lời chính xác. Trong giới y học chuyên nghiệp, chúng tôi thường nói sự hành nghề y học hơn là một hình thức nghệ thuật nơi mà sự phán đoán và trực giác cũng quan trọng như kiến thức. Ngay cả với những hướng dẫn tốt nhất, nó đôi khi cũng chỉ là bức vẽ nguệch ngoạc hơn là những kiệt tác. Một chuyên gia trị liệu vật lý giỏi phải là một người chữa trị với từng cá nhân riêng biệt từng trường hợp một. Những lời khuyên cho khám nghiệm ung thư cuối cùng cũng chỉ là những lời khuyên và không phải là một nguyên tắc cứng nhắc. Những chuyên gia về cơ thể học và xã hội học trong ngành y có lẽ cũng không đồng ý với những hướng dẫn của họ, và để cho những thầy thuốc hành nghề y dược  trước tình thế bối rối không biết xoay xở như thế nào?

Hiệp hội Ung thư Mỹ là một tố chức xuất bản những hướng dẫn về cách kiểm tra ung thư tuyến tiền liệt. Họ cùng với tổ chức tiết niệu của Mỹ tuyên bố rằng các bác sĩ nên đưa ra những cuộc định kỳ về kháng thể của tuyến tiền liệt PSA(prostate-specific antigen) đối với đàn ông. Họ cũng khuyên rằng nên nên đi kiểm tra trực tràng bằng bằng ngón tay - digital rectal examination (DRE), việc này thì không có gì liên quan đến việc chat sex on line cả. Đó là cuộc kiểm tra cơ thể, bác sĩ sẽ đưa ngón tay đã được đeo găng vào hậu môn để kiểm tra nếu tuyến tiền liệt có vấn đề bất thường. Tuy nhiên, trường cao đẳng đào tạo các bác sĩ chuyên trị liệu vật lý American College of Physicians và rất nhiều nhóm khác đã xem xét thống kê khoa học của việc kiểm tra. Họ tranh cãi chống lại việc kiểm tra ung thư tuyến tiền liệt với cả 2 cách PSA và DRE, và họ nói rằng điều đó có quá nhiều nguy hiểm và không có nhiều lợi ích. Đây là những tổ chức có tiếng nói trong giới chuyên môn - những bố già của ngành y học thế giới, vậy mới biết rằng trung tâm của những cuộc tranh cãi đều xuất phát từ đây.

Chúng ta hãy bắt đầu với những kiển thức cơ bản vể kiểm tra ung thư, nó là cách phát hiện ra ung thư sớm. Những chuẩn đoán được đưa ra đối với những người có căn bệnh ung thư tiềm ẩn. Nếu chúng ta phát hiện sớm thì chúng ta có thể đối phó kịp thời. Nhưng điều này lúc nào cũng đúng cho tất cả cả các trường hợp? Chúng ta biết rằng việc kiểm tra ung thư vú và ung thư cổ hoàn toàn có thể chữa trị được. Tuy nhiên, hầu hết những trường hợp ung thư tuyến tiến liệt đều phát triển chậm. Rất nhiều người đàn ông được chuẩn đoán rằng căn bệnh ung thư tuyến tiến liệt của họ sẽ sống đến 10-20 năm và không có gì phiền toái. Nhưng thật sự, một phần ba đàn ông trên 70 tuổi mắc căn bệnh ung thư tuyến tiền liệt, nhưng hấu hết đã qua đời vì những lý do khác trước khi ung thư bùng phát. Vì lý do đó, nhiều người khuyên rằng đàn ông có tuổi nên kiểm tra 10 năm một lần. Và trong khi cách điều trị căn bệnh ung thư tuyến tiến liệt còn là viễn cảnh thì những ai được phát hiện sớm vẫn có thể sống lâu hơn là không được phát hiện. Và thật sự sống lâu hơn được bao nhiêu? Chưa có kết quả nào chứng minh được điều đó.

Những sự kiểm tra này vẫn không hoàn hảo – thật sự nó rất nan giải. Để giải đáp câu hỏi của bạn, hãy xem những con số thực tế của việc kiểm tra PSA. Thấp hơn 4 ng/ml là bình thường, 4-10 là bất thường nhưng không chắc chắn, và lớn hơn 10 đương nhiên là có vấn đế. Và có những trường hợp có mang bệnh nhưng kiểm tra kết quả bình thường và bi kịch hơn nữa những người không có bệnh lại có kết quả dương tính. Ví dụ như một số nói rằng sự xuất tinh có thể làm cho chỉ số PSA cao hơn so với thật sự. Vì vậy khuyến cáo rằng tránh quan hệ tình dục vài ngày trước khi kiểm tra (tôi tin rằng bạn có thể làm được). Một số điều kiện khác như là sự mở rộng của tuyến tiền liệt (BPH) cũng làm cho chỉ sổ PSA cao hơn.Những thăm dò từ việc kiểm tra trực tràng hay quan hệ tình dục bằng hậu môn cho thấy không làm tăng chỉ số PSA. Nhưng tại sao lại nghiêm trọng như vậy? Có một kết quả kiểm tra sai đồng nghĩa với nhiều người sẽ bị chỉ định những sự kiểm tra khác nữa như que thử, sinh thiết và thử máu – không kể đến sự lo lằng về sự thật không tồn tại. Vì vậy việc kiểm tra không chỉ không hoàn hảo mà còn dẫn đến nguy hại nữa.

Những phương pháp PSA và DRE hiệu quả ra sao còn phụ thuộc vào người được kiểm tra. Chúng ta không nên kiểm tra ung thư tuyến tiền liệt trước 30 tuổi mặc dù rằng đàn ông trẻ tuổi cũng có thể mắc bệnh này nhưng chỉ là một trong một tỷ người. Mặt khác, thật phi lý khi kiểm tra một tỷ người chỉ để tìm một người mắc bệnh. Vậy ai là người làm cho những việc kiểm tra này hợp lý? Những tổ chức y học khuyến cáo rằng việc kiểm tra ung thư tuyến tiển liệt là cần thiết đối với đàn ông sau 50 tuổi và trước 69 tuổi. Tại sao lại là 69? Những bác sĩ nghĩ rằng số này đẹp. J. Chúng ta cũng biết rằng những người đàn ông tộc người Châu Phi có tỷ lệ nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt cao hơn 34% so với những đàn ông Châu âu. Những ai có thành viên trong gia đình mắc căn bệnh này hay những ai là con lai Phi và Mỹ, được khuyến cáo là nên đi kiểm tra sớm, bắt đầu từ tuổi 45. Và nếu bạn quyết định đi kiểm tra thì hãy chắc rằng bạn được kiểm tra bằng 2 cách PSA va DRE. Vì đôi khi cách này kiểm tra dương tính nhưng cách kia thì không.

Vẫn có nhiều cách kiểm tra khác như siêu âm TRUS (trans-rectal ultrasound), nhưng hầu hết không ai thích phải trả hàng trăm dollars để phấn dưới cơ thể bị quét bằng sóng âm phát ra từ thanh nhựa. Đặc biệt là chằng có gì hơn so với phương cách PSA và DRE.

Bạn có còn thằc mắc không? Không có những câu trả lời nào đơn giản hơn cho bạn nhưng đây là sự thật mà chúng tôi biết hiện tại. Vì vậy bạn đừng nên trách bác sĩ của bạn không có chuyên môn vì chính bản thân họ cũng không biết phương thức nào là tốt nhất. Mặc dù vậy sự thật về những ca tử vong vì ung thư tuyến tiền liệt đã giảm vào những năm 90. Và rất nhiều bác sĩ sẽ tuyên bố rằng việc kiểm tra thật sự có hiệu quả và cứu rất nhiều bệnh nhân. Với 250,000 người Mỹ chuẩn đoán là mắc bệnh năm nay. Nó dẫn đầu thứ 2 trong những nguyên nhân tử vong do ung thư ở đàn ông. Và nếu như bạn có liên quan đến bạn nên nói chuyên với bác sĩ của bạn để chắc chằn mình được an toàn hơn là hối tiếc.